Ev, arsa ve iş yeri gibi taşınmazların satışında tapu harcı, beyan edilen satış bedeli üzerinden hesaplanıyor. Gerçek satış tutarının tapuda daha düşük gösterilmesi, başlangıçta daha az harç ödenmesini sağlasa da sonradan yapılabilecek incelemelerde alıcı ve satıcı için ek ödeme yükü oluşturabiliyor.

Tapu harcı alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı alınıyor

Gayrimenkul satışlarında tapu harcı, alıcı ve satıcı için ayrı ayrı yüzde 2 olarak uygulanıyor. Böylece toplam harç oranı, harca esas satış bedelinin yüzde 4’üne ulaşıyor.

Satış bedelinin gerçeği yansıtmadığının belirlenmesi durumunda eksik ödenen harç yeniden hesaplanabiliyor. Ayrıca eksik beyan nedeniyle vergi ziyaı cezası da gündeme gelebiliyor.

Örneğin, 5 milyon liraya satılan bir konutun tapuda 2 milyon lira üzerinden gösterilmesi halinde, aradaki 3 milyon liralık fark üzerinden ek harç hesaplanması söz konusu olabiliyor. Bu nedenle düşük bedel beyanı, işlem tamamlandıktan sonra da mali risk taşımaya devam ediyor.

Eksik beyanını düzeltmek isteyenlere pişmanlık imkânı

Tapuda satış bedelini eksik bildirdiğini kendiliğinden açıklamak isteyenler, Vergi Usul Kanunu’nda yer alan pişmanlık hükümlerinden belirli koşullar altında yararlanabiliyor.

Bunun için başvurunun ilgili vergi incelemesi başlamadan veya olay takdir komisyonuna sevk edilmeden önce yapılması gibi şartlar önem taşıyor. Ayrıca eksik beyanın bildirimden itibaren 15 gün içinde düzeltilmesi ve ödenmesi gereken tutarın ilgili süre içinde, pişmanlık zammıyla birlikte yatırılması gerekiyor.

Gerekli koşulların sağlanması halinde vergi ziyaı cezası uygulanmayabiliyor. Ancak pişmanlık hükümleri, eksik ödenen tapu harcını ortadan kaldırmıyor; harç farkının ve ilgili zammın ödenmesi gerekiyor.

Beş yıl içinde satışta gelir vergisi de doğabilir

Gayrimenkul satışlarında dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise değer artış kazancı vergisi. Bedel ödenerek edinilen bir taşınmazın satın alma tarihinden itibaren beş yıl içinde elden çıkarılması durumunda, elde edilen kazanç belirli koşullarda gelir vergisine tabi olabiliyor.

Vergi hesabında taşınmazın alış ve satış bedellerinin yanı sıra uygulanabilir maliyet güncellemesi, giderler ve ilgili yılın istisna tutarı da dikkate alınıyor.

Bu nedenle gayrimenkul alım satımında yalnızca tapu harcına değil, satış bedelinin doğru beyan edilmesine ve doğabilecek diğer vergi yükümlülüklerine de dikkat edilmesi gerekiyor.