Bosna Hersek’te Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ile ulusal, entite ve kanton düzeyindeki yasama organlarının belirleneceği genel seçimlerde oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de başladı.

Merkez seçim kurulunun verdiği bilgilere göre, yaklaşık 3,4 milyon kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğu ülkede seçmenler, Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ile ulusal parlamentonun yanı sıra Bosna Hersek Federasyonu (FBiH) ve Sırp Cumhuriyeti (RS) entitelerinin parlamentoları ve FBiH bünyesindeki kanton meclislerinin üyelerini seçecek. Sandıklar saat 19.00’da kapanacak.

Seçmen ve sandık sayıları

Seçmen kütüğüne kayıtlı 3 milyon 408 bin 517 kişi, ülke genelindeki 5 bin 569 merkezde oy kullanabilecek. Ayrıca yurt dışındaki 20 temsilcilikte de oy verilecek.

Seçimlerde adaylığı onaylanan toplam 7 bin 28 aday arasından 518 temsilci seçilecek.

Sandıkta yeni teknolojiler

Ülkede bu yıl seçimler ilk kez bazı yeni teknolojilerle yapılıyor. Hilenin önlenmesi ve oyların çalınmaması amacıyla getirilen değişiklikler kapsamında seçmenlerin biyometrik kimlik doğrulaması, oy pusulası tarayıcıları ve sonuçların hızlı iletimini sağlayacak sistemler kullanılacak.

Devlet Başkanlığı Konseyi seçimi

Seçmenler, Devlet Başkanlığı için tek bir isim yerine ülkenin üç kurucu halkını (Boşnaklar, Hırvatlar ve Sırplar) temsil eden üç üyeli konseyin üyelerini belirlemek için oy veriyor. Dayton Barış Anlaşması ile şekillenen yönetim düzeni uyarınca Boşnak ve Hırvatların yoğun yaşadığı FBiH’deki seçmenler konseyin Boşnak ve Hırvat üyelerini, RS’deki seçmenler ise Sırp üyeyi seçiyor.

Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Boşnak üyeliği için yarışan adaylar, halihazırda bu makamda bulunan ve tekrar aday olan Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic, Demokratik Eylem Partisi’nden (SDA) Bakir İzetbegoviç, Bosna Hersek Partisi’nden (Stranka za BiH) Semir Efendic ve Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik Partisi’nden (SBB) Fahrudin Radoncic’ten oluşuyor.

Hırvat üyelik için Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği’nin (HDZ BiH) adayı Darijana Filipovic, Demokratik Cephe’den (DF) Slaven Kovacevic ve beş Hırvat partisinden oluşan bir koalisyon tarafından desteklenen bağımsız aday Zdenko Lucic yarışıyor.

Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Sırp üyeliği için ise ikinci dönemi için aday olan konseyin mevcut üyesi Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı’ndan (SNSD) Zeljka Cvijanovic, Sırp Demokratik Partisi’nden (SDS) Marinko Bozovic ve Adalet ve Düzen Listesi’nin adayı Nebojsa Vukanovic yarışıyor.

Hırvat aday tartışması

Hırvat nüfusunun düşük olduğu yerlerde Boşnak seçmenlerin oylarının Hırvat üyenin seçiminde etkili olması, milliyetçi Hırvat çevreler ve Hırvatistan hükümetinin tepkilerine neden oluyor. Hırvatistan, konseyin mevcut üyesi Zeljko Komsic’i “meşru temsilci” kabul etmeyi reddederken, bu durum Boşnak seçmenlerce kritik anlarda ayrılıkçı Sırp hareketlerine destek verilmesinin engellenmesi açısından stratejik bir tercih olarak görülüyor. Bu nedenle Hırvat partileri, Devlet Başkanlığı’nın Hırvat üyesinin fiilen yalnızca etnik Hırvatlar tarafından seçilmesini hedefleyen seçim yasası değişiklikleri talep ediyor.

Parlamento yapısı ve temsil

Bugünkü seçimde seçmenler, Devlet Başkanlığı Konseyi’nin yanı sıra ulusal, entite ve kanton düzeylerindeki parlamentoların temsilcilerini de belirleyecek. Ülke dahilindeki iki entitenin her birinin kendi başkanı, meclisi, başbakanı ve bakanları bulunuyor; Bosna Hersek Federasyonu entitesinde ise her birinin kendi hükümeti olan 10 kanton yer alıyor.

Parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi için 42, üst kanadı Halklar Meclisi için ise 15 üye seçiliyor. Temsilciler Meclisi’nde üyelerin üçte ikisi FBiH’den, üçte biri RS’den seçiliyor. Halklar Meclisi’nde Boşnak, Hırvat ve Sırplar beşer delege ile temsil ediliyor.

Hükümetin kurulması, sistemin karmaşıklığı ve üç farklı etnik topluluğun temsilcileri arasında uzlaşma gerekliliği nedeniyle zor ilerleyebiliyor ve süreç, uzun süren boykot eylemleriyle tıkanabiliyor.