İzmir'in Tire ilçesinde yaşayan takunya (nalın) ustası Nihat Yakın, plastik ve naylon ürünlerin yaygınlaşmasıyla daralan pazara rağmen mesleğini sürdürüp geleneği yaşatmaya çalışıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı geleneksel el sanatçısı kimliğine sahip Yakın, kullanım alanı azalan takunyayı minyatür, aksesuar ve hediyelik eşyaya dönüştürerek zanaatını ayakta tutuyor.
Bir dönem gelin hamamlarının, camilerin ve ıslak zeminlerin vazgeçilmezi olan takunya, teknolojik ürünlerin yayılmasıyla geriledi. Yakın, artık günlük kullanım yerine hatıra ve dekoratif amaçlı üretim yaptığını, elindeki motif ve süslemeleri bu ürünlere taşıdığını anlattı.
"Takunyada canlı renkleri genç kızlar, koyu renkleri ise yaşlı veya eşi ölmüş bayanlar giyerdi. Eskiden kıyafetlerden ve takunya renklerinden durum anlaşılırmış. Hatta bir yörede hediye olarak götürülürdü. Bayanlar kullanıp kenara koyduğunda hemen suyunu çeken, kuruyan, bahçeli evlerde ve ıslak zeminlerde kullanılan son derece sağlıklı bir üründür. Ancak ne zaman ki plastik ve naylon terlikler çıktı, bu meslek de ölmeye yüz tuttu."
Yakın, hamam ve camilerde sınırlı da olsa kullanımın sürdüğünü, kendisinin ise aksesuar, biblo ve anahtarlık ürettiğini belirtti; bu parçaların çocuklara ve gelinlere hediye edildiğini, evlerde saklanarak hatıra olarak yaşatıldığını söyledi. Mesleğin geleceğine dair umutlu konuşan Yakın, "Başlamanın ve öğrenmenin yaşı yok; ömür boyu öğrenmek ve yaşamak var. Bazı meslekler maalesef yok oluyor, inşallah bizim mesleğimiz yok olmaz. Elim tuttuğunca bu işi yapmaya devam edeceğim" dedi.
Yorumlar